Alexander Graham Bell (doğum adı Alexander Bell; 3 Mart 1847 – 2 Ağustos 1922), İskoçya doğumlu Kanadalı-Amerikalı mucit, bilim insanı ve mühendistir. İlk pratik telefonun patentini almasıyla tanınır ve 1885 yılında American Telephone and Telegraph Company (AT&T) şirketinin kurucu ortaklarından biri olmuştur.
Özet Bilgiler
- Doğum: 3 Mart 1847, İskoçya
- Ölüm: 2 Ağustos 1922
- Meslek/Unvan: Mucit, bilim insanı, mühendis
- Memleketi: İskoçya doğumlu; Kanada ve ABD’de yaşadı
- Bilinen başarısı: 7 Mart 1876’da telefon için ABD’deki ilk patent
- Ayrıca: AT&T’nin kurucu ortaklarından biri, işitme engellilere eğitim çalışmaları ve National Geographic yöneticiliği
Hayatı ve Eğitimi
Bell’in babası, büyükbabası ve erkek kardeşi diksiyon ve konuşma eğitimi alanında çalışmıştı; annesi ve eşi ise sağırdı. Bu durum, Bell’in yaşamındaki çalışmalarını derinden etkiledi. İki kardeşi veremden ölünce babası, kalan tek oğlunun sağlığı için Kanada’ya göçtü.
Babasının ölümünden sonra onun çalışmalarını tanıtmak ve yaymak için çabalayan Graham Bell, Amerika Birleşik Devletleri’ne gitti. Önce Ontario’ya, daha sonra Boston’a yerleşti. Burada bir süre işitme engellilere dil öğretmeni yetiştiren okulda çalıştı ve daha sonra kendi okulunu kurdu.
Ünü kısa sürede yayılan Bell, Oxford Üniversitesi’ne konuk öğretmen olarak çağrıldı. İngiltere’de eline geçen Alman bilgin Hermann von Helmholtz’un işitme fizyolojisine ilişkin kitabını okuduktan sonra müzik sesinin bir tel aracılığıyla aktarılabileceği düşüncesi üzerinde yoğunlaştı. İngiltere’den dönen Bell, Boston Üniversitesi İnsan Sesi Fizyolojisi dalı profesörlüğüne getirildi.
İşitme ve konuşma üzerine yürüttüğü araştırmalar onu işitme cihazları üzerinde deneyler yapmaya yöneltti; bu çalışmaların sonucunda 7 Mart 1876’da telefon için Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ilk patenti aldı. Kendisinden yıllar önce Antonio Meucci benzer bir cihaz yapmış, ancak patentini alamamıştı.
Telefonun İcadı ve Sonraki Çalışmaları
Bell, telefonu icat ederken aslında sağırların sessizliğini ortadan kaldırmaya çalışıyordu. Bunu başaramadı ama her gün yeni bir özelliğe kavuşan telefonla birbirinden kilometrelerce uzaktaki insanların birbirlerini duymalarını sağladı. Telefonun gelişmesi sırasında kendisini dava eden Gray’a karşı hukuk mücadelesi verdi; telefon atölyeden dört yılda çıkabildi. 1885’te AT&T’nin kurucu ortaklarından biri oldu.
Patentinden kazandığı parayı bugün de işitme engelliler için çalışmalar yürüten Alexander Graham Bell İşitme Engelliler Kurumuna harcadı. Fransa hükûmeti insanlığa hizmetinden dolayı kendisine onur ödülü ve para ödülü verdi; verilen parayı Washington’da işitme engelliler için Volta Enstitüsü’nü kurmada kullandı.
Graham Bell belleklerde telefonun bulucusu olarak yer etse de adının öne çıkmadığı çalışmaları da vardı. Bunlardan biri, büyük ilgiyle izlenen National Geographic dergisindeki yöneticiliğiydi. Ayrıca suikast sonucu ağır yaralanan ABD Başkanı Garfield’ın bedenindeki kurşunların yerini belirlemede ilk kez kullandığı telefonik sonda, Röntgen’in X ışınlarıyla tanı yönteminin geliştirilmesinde kullanıldı. Deniz ve hava taşımacılığı için de projeler gerçekleştirdi.
Bell’in buluşunu ticarileştirme çabası, 19. yüzyılda mucitlerin çalışmalarını sanayiye dönüştürdüğü bir döneme denk gelir; aynı yüzyılda yaşayan Alfred Nobel‘in hayatı da bu dönemin bir başka örneğidir. Farklı ülke ve dönemlerdeki bilim insanlarının hayatları incelendiğinde benzer bir merak örüntüsü görülür; Aziz Sancar‘ın hayatı da bu örneklerden biridir.
Ölümü
Alexander Graham Bell, 2 Ağustos 1922 tarihinde 75 yaşında hayatını kaybetti. Yaşamı boyunca işitme engellilerin eğitimi ve iletişim teknolojileri alanında yürüttüğü çalışmalarla anıldı.
Sıkça Sorulan Sorular
Alexander Graham Bell kimdir?
Alexander Graham Bell, İskoçya doğumlu Kanadalı-Amerikalı mucit, bilim insanı ve mühendistir. İlk pratik telefonun patentini almasıyla tanınır ve AT&T şirketinin kurucu ortaklarından biri olmuştur.
Alexander Graham Bell nereli?
3 Mart 1847 tarihinde İskoçya’da doğdu. Ailesi, iki kardeşinin veremden ölmesi üzerine Kanada’ya göç etti; Bell ise önce Ontario’ya, ardından Boston’a yerleşti ve çalışmalarını ABD’de sürdürdü.
Alexander Graham Bell neyi icat etti?
En bilinen çalışması telefondur; 7 Mart 1876’da telefon için ABD’deki ilk patenti almıştır. Bunun yanında işitme cihazları üzerinde deneyler yapmış, işitme engellilerin eğitimi için okullar ve Volta Enstitüsü’nü kurmuştur.
Alexander Graham Bell neden önemlidir?
Telefonun ilk pratik patentini alarak uzaktaki insanların birbirini duymasını sağlaması ve 1885’te AT&T’nin kurucu ortaklarından biri olması nedeniyle önemlidir. Ayrıca annesi ve eşinin sağır olması nedeniyle işitme engellilerin eğitimine ömrü boyunca katkı verdi.
