Charles Darwin kimdir? Charles Robert Darwin, 12 Şubat 1809’da İngiltere’nin Shrewsbury kentinde doğmuş, evrimsel biyolojiye yaptığı katkılarla tanınan İngiliz doğa bilimci, jeolog ve biyologdur. Tüm yaşam türlerinin ortak bir atadan türediği yönündeki önermesi bugün genel kabul görmekte ve bilimin temel kavramlarından biri sayılmaktadır. Doğal seçilim yoluyla evrim kuramını bilimsel kanıtlarla ortaya koyması, yaşam bilimlerinin birleştirici teorisini oluşturmuştur.
Özet Bilgiler
- Doğum: 12 Şubat 1809, Shrewsbury, İngiltere
- Ölüm: 19 Nisan 1882, Down, Kent, İngiltere
- Meslek: Doğa bilimci, jeolog, biyolog
- Eğitim: Edinburgh Üniversitesi Tıp Fakültesi; Cambridge Christ’s College (BA 1831, MA 1836)
- Bilinen eserleri: Türlerin Kökeni (1859), Tazı Yolculuğu, İnsanın Türeyişi (1871)
- Kabul edilen görüşü: Türlerin ortak bir atadan türediği ve çeşitlenmenin doğal seçilimle gerçekleştiği
Hayatı ve Eğitimi
Darwin, Shropshire’da, ailesinin The Mount’taki evinde doğdu. Zengin bir doktor ve finansçı olan Robert Darwin ile Susannah Darwin’in (doğumdaki soyadı Wedgwood) altı çocuğundan beşincisiydi. Büyükbabaları Erasmus Darwin ve Josiah Wedgwood, dönemin önde gelen kölelik karşıtlarındandı. Sekiz yaşındayken doğa tarihine ve koleksiyonculuğa ilgi duymaya başlamıştı; 1817 Temmuz’unda annesini kaybetti ve eğitimine ağabeyi Erasmus’la birlikte Shrewsbury School’da yatılı olarak devam etti.
Ekim 1825’te ağabeyiyle birlikte Edinburgh Üniversitesi Tıp Fakültesine başladı. Dersleri sıkıcı, cerrahiyi üzücü bulduğu için çalışmalarını ihmal etti; bunun yerine deniz omurgasızları üzerine araştırmalara yardımcı oldu. Cambridge Üniversitesi Christ’s College’da 1828’den 1831’e kadar sürdürdüğü çalışmaları ise doğa bilimlerine olan tutkusunu güçlendirdi. Bu yıllarda dönemin önemli jeologlarından biri olan Charles Lyell’in çalışmalarını tanıdı ve jeolojiye yöneldi.
Darwin’in kariyerini belirleyen adım, HMS Beagle gemisiyle 1831’den 1836’ya kadar süren beş yıllık yolculuğu oldu. Bu gezi, gözlemleri ve teorileri Lyell’in kademeli jeolojik değişim kavramını destekleyen seçkin bir jeolog hâline gelmesini sağladı. Yolculuk günlüğünün yayımlanması ise ona popüler bir yazar olarak ün kazandırdı.
Evrim Teorisi ve Doğal Seçilim
Yolculuk sırasında topladığı yaban hayatı ve fosillerin coğrafi dağılımı karşısında şaşıran Darwin, ayrıntılı araştırmalara başladı ve 1838’de doğal seçilim teorisini geliştirdi. Fikirlerini birçok doğa bilimciyle tartıştı; ancak kapsamlı bir araştırma için zamana ihtiyaç duyuyordu ve jeolojik çalışmaları öncelikliydi.
Alfred Russel Wallace, aynı fikri açıklayan bir makaleyi ona gönderdiğinde Darwin teorisini yazmaktaydı. İkisi, 1858’de görüşlerini ortaklaşa Londra Linne Derneğine sundu. Darwin, evrim teorisini ikna edici kanıtlarla birlikte 1859 tarihli Türlerin Kökeni adlı kitabında yayımladı. Kitapta, yaşamın çeşitliliğinin ortak bir atadan dallanma yoluyla açıklandığı ve bu sürecin, var olma mücadelesinin etkisiyle işleyen doğal seçilimden kaynaklandığı ortaya konuldu.
- 1858: Alfred Russel Wallace ile birlikte teorinin Londra Linne Derneğine sunulması
- 1859: Türlerin Kökeni adlı kitabın yayımlanması
- 1871: İnsanın Türeyişi adlı kitapta insanın evrimi ve cinsel seçilimin incelenmesi
- 1872: İnsan ve Hayvanlarda Duyguların İfadesi adlı çalışma
- 1881: Toprak solucanlarını ve toprak üzerindeki etkilerini konu alan son kitabı Solucanlar
1870’lere gelindiğinde bilim camiası ve eğitimli halkın çoğunluğu evrimi bir gerçek olarak kabul etmişti. Ancak pek çok kişi, doğal seçilime yalnızca küçük bir rol veren rakip açıklamaları tercih etti. Doğal seçilimin evrimin temel mekanizması olduğu konusunda geniş bir fikir birliği oluşması ise 1930’lardan 1950’lere kadar süren modern evrimsel sentezin ortaya çıkmasıyla mümkün oldu. Darwin’in doğayı uzun süreli ve sabırlı gözlemlerle incelemesi, deneysel yaklaşımı öne çıkaran Thomas Edison gibi isimlerin çalışma biçimiyle karşılaştırılagelmiştir. Kuramının dayandığı birikimli bilgi anlayışı ise Harezmi‘nin aktardığı matematiksel yöntemlerle birlikte bilimin katmanlı ilerleyişinin bir örneğidir.
Ölümü
Charles Darwin, 19 Nisan 1882’de Kent’teki Down kasabasında öldü. İnsanlık tarihinin en etkili isimlerinden biri olarak tanımlanan Darwin, Westminster Abbey’e gömülerek onurlandırılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Charles Darwin kimdir?
Charles Darwin, 1809-1882 yılları arasında yaşamış İngiliz doğa bilimci, jeolog ve biyologdur. Doğal seçilim yoluyla evrim kuramını ortaya koymuş ve tüm yaşam türlerinin ortak bir atadan türediğini savunmuştur.
Charles Darwin nereli?
İngiltere’nin Shrewsbury kentinde doğmuştur. Uzun yıllar Londra çevresinde yaşamış, hayatının son dönemini Kent’teki Down kasabasında geçirmiştir. Ölümünden sonra Westminster Abbey’e defnedilmiştir.
Charles Darwin hangi eserleri yazdı?
En bilinen eseri 1859 tarihli Türlerin Kökeni’dir. Ayrıca Beagle yolculuğunu anlatan Tazı Yolculuğu, 1871 tarihli İnsanın Türeyişi, İnsan ve Hayvanlarda Duyguların İfadesi (1872) ve son kitabı Solucanlar (1881) öne çıkan çalışmalarıdır.
Charles Darwin neden önemlidir?
Yaşamın çeşitliliğini açıklayan ve yaşam bilimlerini birleştiren bir teori ortaya koyduğu için önemlidir. Onun çalışmaları, doğadaki çeşitlenmenin bilimsel açıklaması olarak kabul edilmiş ve modern biyolojinin temelini oluşturmuştur.
