Tahsin Nahit kimdir? Tahsin Nahit (1887, İstanbul – 12 Mayıs 1919, İstanbul), “Adalar Şairi” olarak tanınan şair ve oyun yazarıdır. Fecr-i Ati topluluğunun üyesi olan Tahsin Nahit, aynı zamanda Galatasaray Spor Kulübü’nün 9 numaralı kurucu üyesidir. Şiirlerinin yanı sıra tiyatro oyunları ve uyarlamalarıyla da tanınır; yazar ve çevirmen Mîna Urgan’ın babasıdır.
Özet Bilgiler
- Doğum: 1887, İstanbul
- Ölüm: 12 Mayıs 1919, İstanbul
- Meslek: Şair, oyun yazarı, hukuk eğitimi almış yazar
- Memleketi: İstanbul
- Edebi topluluk: Fecr-i Ati
- Bilinen eserleri: Rakibe, Kösem Sultan, Jön Türk, Aşkımız, Hicranlar
- Diğer: Galatasaray Spor Kulübü’nün 9 numaralı kurucu üyesi; Mîna Urgan’ın babası
Hayatı ve Eğitimi
Tahsin Nahit, 1887 yılında İstanbul’da doğdu. Galatasaray Lisesi’ni bitirdikten sonra bir süre hukuk öğrenimi gördü. Öğrencilik yıllarında hem edebiyatla hem de politikayla yakından ilgilendi ve İttihat ve Terakki Partisi’ne girdi; ancak partinin çalışmalarından hoşnut olmayınca politikayı bıraktı. Galatasaray Spor Kulübü’nün kurucuları arasında yer alan Tahsin Nahit, sağlık sebepleri nedeniyle 11 Eylül 1906’da Galatasaray’dan ayrıldı. Bu nedenle adı bir dönem kurucular listesinden çıkarılsa da kulübün son tüzük değişikliğiyle adı yeniden kurucular listesine girdi.
Büyükada’da doğup yetişen Şefika Hanım ile yaptığı evlilikten kızı Mîna Urgan dünyaya geldi. I. Dünya Savaşı yıllarında İaşe Müfettişliği görevinde bulundu. Yazı hayatına şiirle başlayan Tahsin Nahit, II. Meşrutiyet’in ardından oyun yazarlığına yöneldi. Yazdığı yıllarda edebiyat ortamının iki ana kutbunu, Servet-i Fünûn kuşağının kurucu isimlerinden Tevfik Fikret‘in açtığı şiir çizgisi ile dönemin düşünce hayatına yön veren Ziya Gökalp‘ın millî edebiyat anlayışı oluşturuyordu.
Kariyeri ve Eserleri
Tahsin Nahit’in ilk şiirleri, Selanik’te çıkan Çocuk Bahçesi dergisinde “T. Nahide” adıyla yayımlandı (1905). Şairin Hale, Muhit ve Resimli Kitap dergilerinde şiirleri ve öyküleri çıktı. Aşiyan’da yayımlanan “Ben, Rûh-ı mağdur, Şiirlerim için, Serab-ı müstakbel, Yaz gecesi” gibi manzumeleri daha geniş bir çevrede tanınmasını sağladı. Genellikle aşk üzerine şiirler yazan şaire en çok ünü, “Adalar, Kamer ve Zühre” adlı şiiri getirdi. Şiirlerinde Ahmet Haşim etkisi görülür; son şiirleri Şair (1918) ve Nedim (1919) mecmualarında yayımlandı. Vezinli, kafiyeli ve süslü bir üslubu tercih eden şairin şiirlerinde genellikle aşk, hüzün, gece ve deniz temaları ağır basar; Faik Üstünidman’ın yeğeni olan şair, dergilerde şiirlerinin yanı sıra öyküler de yayımladı. Şiir kitabı olarak Ruh-ı bikayd (1911) yayımlandı.
Tiyatroya olan ilgisi onu başka yazarlarla ortak eserler vermeye yöneltti. Fecr-i Ati’nin kadın yazarlarından Ruhsan Nevvare ile üç perdelik Jön Türk adlı oyunu yazdı (1908); bu oyun Ferah Tiyatrosu’nda sahnelendiğinde bir sanat olayı olarak nitelendi. İkili, Aşkımız (1907) ve Sanatkârlar adlı birer perdelik iki komedi de kaleme aldı. Başka yazarlarla ortak yazdığı eserlerin en ünlüsü ise Şahabettin Süleyman ile birlikte yazdığı Kösem Sultan adlı tarihi piyestir (1910). Tiyatro alanında etkisi altında kaldığı Şahabettin Süleyman ile Kırk Muhafaza gibi başka ortak eserler de verdi. Tahsin Nahit’i asıl tanıtan eseri, üç perdelik Rakibe adlı oyundur; oyun Henry Kistemaeckers ve Eugene Delard’ın La Rivale adlı dört perdelik eserinden uyarlanmıştır. Eser, yazarın ölümünden sonra 16 Haziran 1919’da sahnelendiğinde çok başarılı sayıldı. Yazar ayrıca Fecr-i Ati ve Servet-i Fünûn dergilerinde tiyatro eleştirileri de yazdı.
Yazarın oyunları ve uyarlamaları arasında şu eserler yer alır:
- Yakarım bu şehri evlendiğin gün (1906)
- Hicranlar (1908)
- Firar (1911)
- Kırk Muhafaza (Ş. Süleyman ile, 1913)
- Bir Çiçek İki Böcek (uyarlama, 1917)
- Akortacı (uyarlama)
- Bursalı Hâle (uyarlama)
- Ruh-ı bikayd (şiir kitabı, 1911)
Ölümü
Tahsin Nahit, 12 Mayıs 1919 günü Rakibe adlı oyunun Darülbedayi’deki provaları sırasında hayatını kaybetti. Mezarı Büyükada’dadır. Beş perdelik olarak uyarladığı ve sahnelenmesini göremediği Rakibe, ölümünden kısa süre sonra seyirci karşısına çıktı ve başarılı bulundu.
Sıkça Sorulan Sorular
Tahsin Nahit kimdir?
1887 İstanbul doğumlu şair ve oyun yazarıdır. Fecr-i Ati topluluğunun üyesi, Galatasaray Spor Kulübü’nün 9 numaralı kurucu üyesi ve yazar Mîna Urgan’ın babasıdır.
Tahsin Nahit nereli?
1887’de İstanbul’da doğmuş, 12 Mayıs 1919’da yine İstanbul’da hayatını kaybetmiştir. Mezarı Büyükada’da bulunur; eşi Şefika Hanım da Büyükada’da doğup yetişmiştir.
Tahsin Nahit hangi eserleri yazdı?
Ruhsan Nevvare ile Jön Türk ve Aşkımız, Şahabettin Süleyman ile Kösem Sultan ve Kırk Muhafaza oyunlarını yazdı. Kendisini asıl tanıtan eseri ise La Rivale’den uyarladığı üç perdelik Rakibe’dir. Şiir kitabı Ruh-ı bikayd ve “Adalar, Kamer ve Zühre” şiiri de bilinen çalışmaları arasındadır.
Tahsin Nahit neden önemlidir?
Türk tiyatrosuna kazandırdığı oyunlar ve uyarlamalarla, ayrıca Fecr-i Ati ve Servet-i Fünûn dergilerindeki tiyatro eleştirileriyle döneminin tiyatro hayatına katkı sağlamıştır. Galatasaray Spor Kulübü’nün kurucuları arasında yer alması da adını spor tarihine yazdırmıştır.
